https://pbeo.uma.ac.ir/ رفتار مثبت در سازمانهای آموزشی fa daily 1 Mon, 22 Dec 2025 00:00:00 +0330 Mon, 22 Dec 2025 00:00:00 +0330 https://pbeo.uma.ac.ir/article_4611.html شکل‌دادن به کارکنان سبز منبع مزیت رقابتی پایدار برای سازمان‌ها است. بااین‌حال، پژوهش‌های قبلی جنبه‌های اخلاقی رفتار سبز کارکنان را در نظر نگرفته‌اند، بنابراین سازوکار روان‌شناسی اخلاقی کارکنان، به‌ویژه تأثیر مهم احساسات اخلاقی بر جنبه‌های اخلاقی رفتار سبز کارکنان نادیده گرفته شده‌اند. بر اساس نظریه رویدادهای عاطفی، هدف از پژوهش حاضر بررسی تأثیر ویژگی‌های مسئولیت اجتماعی‌سازمانی بر رفتار سبز معلمان شهر شاهین‌شهر از طریق غرور سازمانی و جو محیطی بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر نحوه گردآوری اطلاعات توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش حاضر را کلیه معلمان شهر شاهین‌شهر به تعداد 1000 نفر تشکیل دادند که از طریق فرمول کوکران تعداد 277 نفر به عنوان نمونه از طریق روش نمونه‌گیری طبقه‌‌ای متناسب با حجم انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسش‌نامه ویژگی‌های مسئولیت اجتماعی‌سازمانی شی (2008) ، پرسش‌نامه رفتار سبز معلمان بیسینگ-اولسون و همکاران (2013)، پرسش‌نامه غرور سازمانی ژائو ( 2017)و پرسش‌نامه جو محیطی وانگ و پنگ (2018) بودند که روایی پرسش‌نامه ها بر اساس، روایی محتوایی، صوری و سازه مورد بررسی قرار گرفتند و پس از اصطلاحات لازم روایی مورد تائید قرار گرفت و از سوی دیگر پایایی پرسش‌نامه‌ها با روش آلفای کرونباخ به ترتیب 88/0، 77/0، 75/0 و 77/0 برآورد شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها در دو سطح توصیفی و استنباطی مشتمل بر مدل سازی معادلات ساختاری انجام گرفت. نتایج تجزیه و تحلیل آزمون معادلات ساختاری نشان داد که اثر مثبت ویژگی‌های مسئولیت اجتماعی‌سازمانی مستلزم آن بودکه رفتار سبز کارکنان و غرور سازمانی نقش میانجی را در رابطه بین آنها ایفا کرد. علاوه بر این، جو محیطی اثر تعدیل کننده منفی بر اثر غرور سازمانی بر رفتار سبز کارکنان مورد نیاز داشت. این نتایج قلمرو نظری رفتار سبز معلمان را از منظر عواطف اخلاقی گسترش داد. در عمل، نتایج یک انگیزه اخلاقی برای پرورش سواد اکولوژیکی کارکنان و تحریک رفتار سبز کارکنان و همچنین استراتژی‌های مدیریتی برای عملکرد حفاظت از محیط زیست سازمانی و توسعه پایدار سبز فراهم کرد. https://pbeo.uma.ac.ir/article_4612.html زمینه و هدف: انتخاب مسیر شغلی صحیح یکی از چالش‌های اصلی دوران دانش‌آموزی است که اراده ورود به شغل به عنوان یک نیروی محرک، نقش تعیین‌کننده‌ای در کیفیتِ این تصمیم‌گیری و هموارسازیِ مسیر حرفه‌ای فرد ایفا می‌کند. هدف پژوهش حاضر، بررسی ویژگی‌های روانسنجی نسخه دانش‌آموزان مقیاس اراده ورود به شغل است.روش: طرح پژوهش حاضر توصیفی- کاربردی و از نوع مطالعات روانسنجی بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش‌آموزان دوره متوسطه دوم استان کرمانشاه در سال تحصیلی 1403-1402 بود که از میان آنان، 471 نفر (305 دختر و 166 پسر) با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای و بر اساس حداقل حجم نمونه توصیه‌شده برای تحلیل عاملی انتخاب شدند.داده‌ها با استفاده از نسخه دانش‌آموزان مقیاس اراده ورود به شغل، خودکارآمدی تصمیم‌گیری شغلی و فرسودگی تحصیلی جمع‌آوری شد و تحلیل عاملی تاییدی، ضریب آلفای کرونباخ، پایایی ترکیبی و همبستگی پیرسون برای روایی همگرا و واگرا با نرم افزارهای SPSS-27 و AMOS-24 انجام شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که ساختار عاملی مقیاس اراده ورود به شغل با استفاده از مدل معادلات ساختاری، مورد تایید قرار گرفت. همچنین مقیاس از روایی همگرا (همبستگی مثبت و معنادار با مقیاس خودکارآمدی تصمیم‌گیری شغلی) و روایی واگرا (همبستگی منفی و معنادار با فرسودگی تحصیلی) برخوردار است. علاوه بر این نتایج نشان داد که مقیاس اراده ورود به شغل دارای همسانی درونی مناسب است.نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش حاضر روایی و پایایی نسخه دانش‌آموزان مقیاس اراده ورود به شغل را برای سنجش اراده ورود به شغل در دو بعد اراده و محدودیت در دانش‌آموزان تأیید می‌کند. این مقیاس قابلیت کاربرد در پژوهش‌های تحصیلی و شغلی را داشته و می‌تواند در فرآیندهای مشاوره، ارزیابی و برنامه‌ریزی تحصیلی و شغلی مورد بهره‌برداری مشاوران مدارس و متخصصان حوزه مشاوره شغلی قرار گیرد. https://pbeo.uma.ac.ir/article_4621.html زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل مفهومی برای مولفه‌های مدرسه کارآفرین با استفاده از رویکرد سنتزپژوهی انجام شده است.روش: پژوهش حاضر در چارچوب رویکرد کیفی و با استفاده از روش فراترکیب با رویکرد هفت مرحله ای سندلوسکی و باروسو (2007) انجام شد. جامعه آماری مورد مطالعه شامل کلیه تحقیقات و مطالعات فارسی و انگلیسی چاپ شده در حوزه مولفه های مدارس کارآفرین در بین سالهای 1389 تا 1401 می باشد. در این راستا، کلید وازه های مرتبط با هدف پژوهش مورد جستجو قرار گرفت و مقالات و اسناد بدست آمده با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و با توجه به معیارهای پذیرش مورد بررسی قرار گرفتند که در نهایت 29 مقاله که از معیارهای ورود به مطالعه برخوردار بودند با استفاده از روش کد گذاری سه مرحله ای (باز، محوری، انتخابی) تجزیه و تحلیل شدند.یافته‌ها: براساس نتایج تحلیل داده ها برای جمع‌آوری داده‌ها 98 کد باز شناسایی شد که در 3 مقوله اصلی و 11 مقوله فرعی دسته بندی شدند که عبارتند از فردی(خصوصیات معلمان، خصوصیات مدیران و خصوصیات والدین و دانش آموزان)، ‌درون مدرسه ای (ساختار مدرسه،سبک مدیریت و رهبری، زیرساخت، برنامه درسی، جو فرهنگ مدرسه و روابط سازمانی) و برون مدرسه ای (عوامل اجتماعی، اقتصادی، سیاسی).نتیجه‌گیری: در مجموع، توسعه مدارس کارآفرین می‌تواند گامی مؤثر در تحول نظام آموزشی و تربیت نیروی انسانی خلاق و کارآمد باشد. بنابراین، توجه سیاست‌گذاران آموزشی، مدیران مدارس و معلمان به تقویت مولفه‌های کارآفرینانه، ضرورتی اساسی برای پاسخگویی به نیازهای متغیر دنیای امروز به شمار می‌رود. https://pbeo.uma.ac.ir/article_4623.html زمینه و هدف: تعهد سازمانی کارکنان از مهم‌ترین شاخص‌های اثربخشی در سازمان‌های آموزش عالی است. شناخت عوامل سازمانی مؤثر بر تقویت تعهد کارکنان می‌تواند به بهبود عملکرد و پایداری سازمان کمک کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر سلامت سازمانی و فرهنگ سازمانی بر تعهد سازمانی با نقش میانجی عدالت سازمانی در کارکنان دانشگاه ارومیه انجام شد.روش: این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی–همبستگی است که با رویکرد پیمایشی اجرا شد. جامعه آماری شامل کلیه کارکنان دانشگاه ارومیه (۵۰۰ نفر) بود که بر اساس فرمول کوکران، ۲۱۷ نفر به روش تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه‌های استاندارد سلامت سازمانی (پرسشنامه هوی و فلدمن)، فرهنگ سازمانی (پرسشنامه ادگار شاین)، عدالت سازمانی (پرسشنامه گرینبرگ) و تعهد سازمانی (پرسشنامه بالفور و وکسلر) بود. تحلیل داده‌ها با مدل‌یابی معادلات ساختاری و نرم‌افزار Smart PLS انجام شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد سلامت سازمانی با ضریب مسیر 0.381و فرهنگ سازمانی 0.159 تأثیر مثبت و معناداری بر تعهد سازمانی دارند. عدالت سازمانی نیز تأثیر مستقیم و معناداری بر تعهد سازمانی دارد(ضریب مسیر =0.493). همچنین نقش میانجی عدالت سازمانی در رابطه بین سلامت سازمانی و تعهد سازمانی و نیز در رابطه بین فرهنگ سازمانی و تعهد سازمانی از نوع میانجی‌گری جزئی تأیید شد.نتیجه‌گیری: ارتقای سلامت و فرهنگ سازمانی از طریق تقویت ادراک عدالت سازمانی می‌تواند منجر به افزایش تعهد کارکنان شود. استقرار رویه‌های عادلانه و تقویت حمایت مدیریتی نقش کلیدی در ارتقای نگرش‌های مثبت سازمانی ایفا می‌کند. https://pbeo.uma.ac.ir/article_4701.html هدف از این پژوهش، سنتز نظام‌مند ابعاد و مؤلفه‌های رهبری آموزشی مدیران مدارس در اجرای موفقیت‌آمیز برنامه‌های درسی اخلاق حرفه‌ای به منظور ارائه‌ی مدلی یکپارچه و مبتنی بر شواهد بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش فراترکیب بر اساس مدل هفت مرحله‌ای ساندلوسکی و باروسو انجام شد. جامعه‌ی آماری، کلیه مقالات معتبر داخلی و خارجی منتشرشده در بازه‌ی زمانی ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۵ بودند که با جستجوی نظام‌مند در پایگاه‌های معتبر شناسایی شدند. کیفیت مقالات با استفاده از چک‌لیست CASP ارزیابی و وزن‌دهی شد. در نهایت، ۲۸ مقاله (۱۴ انگلیسی و ۱۴ فارسی) واجد شرایط نهایی شدند. داده‌ها با استفاده از تحلیل مضمون و کدگذاری سه‌سطحی با مشارکت دو کدگذار مستقل (ضریب توافق ۸۵/۰) تحلیل شدند و اشباع نظری پس از تحلیل ۲۴ مقاله حاصل گردید. نتایج به شکل‌گیری سه مضمون اصلی در قالب یک مدل پویا و غیرخطی انجامید: ۱) ابعاد و رویکردهای رهبری حامی اخلاق (پیش‌نیاز) شامل سبک‌های رهبری اخلاقی، تحول‌آفرین، توزیع‌شده و خدمتگزار همراه با مهارت‌های هوش هیجانی و بین‌فردی؛ ۲) توسعه ظرفیت حرفه‌ای و فرهنگ سازمانی اخلاقی (واسطه) شامل توانمندسازی معلمان، ایجاد اعتماد و شکل‌گیری فرهنگ یادگیرنده و اخلاق‌محور با بازخوردهای دوطرفه؛ و ۳) رهبری در فرآیند اجرا و حصول نتایج اخلاقی (پیامد) شامل نظارت فعال، ارزیابی مستمر و دستیابی به نتایجی مانند افزایش تعهد معلمان، پایداری سازمانی و تربیت اخلاقی دانش‌آموزان. یافته‌ها نشان می‌دهد که اجرای مؤثر برنامه‌های اخلاق حرفه‌ای فراتر از محتوای آموزشی و مستلزم تحول رهبری و سازمانی با ماهیت پویا و تعاملی است. موفقیت در گرو تلفیق رویکردهای رهبری چندبُعدی، ایجاد فرهنگ حمایتی، نظارت مستمر و بازخوردهای اصلاحی است. این پژوهش با ارائه مدل پویا، چارچوبی مفهومی برای سیاست‌گذاران، مجریان و پژوهشگران فراهم می‌آورد تا با درک روابط غیرخطی و بازخوردی، شکاف طراحی و اجرا را کاهش دهند. محدودیت‌های پژوهش شامل سوگیری زبانی، دسترسی به متن کامل برخی مقالات و تفاوت در تعاریف عملیاتی رهبری اخلاقی است. https://pbeo.uma.ac.ir/article_4715.html زمینه و هدف: در نظام‌های آموزشی نوین، تحقق اهداف آموزشی، شناسایی محرک‌های رفتاری مانند رهبری تحول‌آفرین و بسترسازی برای فضیلت‌های سازمانی جهت بهبود عملکرد آنان، از اهمیت راهبردی برخوردار است. در همین راستا، این پژوهش با هدف مدلسازی تاثیر رهبری تحول‌آفرین بر عملکرد شغلی با میانجی‌گری فضیلت سازمانی انجام شد.روش: پژوهش از لحاظ هدف،کاربردی و از لحاظ روش، توصیفی - همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه معلمان ابتدایی شهرستان اصلاندوز در سال تحصیلی 1405-1404 به تعداد 750 نفر بودند که بر اساس فرمول کوکران، نمونه ای به حجم 255 نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شد. جهت گردآوری داده ها از پرسشنامه‌های استاندارد رهبری تحول‌آفرین باس و آوولیو(2000)، عملکرد شغلی پاترسون(1999) و فضیلت سازمانی کمرون و همکاران(2004)، استفاده شد. داده‌ها با ضریب همبستگی پیرسون و مدل سازی معادلات ساختاری در نرم افزارهای SPSS 22 و AMOS 24 تحلیل شدند.یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که رهبری تحول آفرین بر عملکرد شغلی معلمان اثر مستقیم مثبت و معنادار دارد و نیز رهبری تحول آفرین بر فضیلت سازمانی اثر مستقیم مثبت و معناداری دارد. همچنین رهبری تحول آفرین با میانجی‌گری فضیلت سازمانی بر عملکرد شغلی معلمان اثر غیرمستقیم و معناداری دارد. نتیجه‌گیری: نتایج نشانگر آن است که رهبری تحول‌آفرین می‌تواند با تقویت فضیلت سازمانی در مدرسه، زمینه بهبود عملکرد شغلی معلمان را فراهم کند. به بیان دیگر، هرچه مدیران مدارس از سبک رهبری تحول‌آفرین بیشتری برخوردار باشند، فضای سازمانی مثبت‌تر شده و در نتیجه عملکرد شغلی معلمان ارتقا می‌یابد.