شناسایی ابعاد و مؤلفه‌های سوت‌زنی سازمانی در سازمان‌های آموزشی: با رویکرد نظریه داده‌بنیاد

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 مدیریت آموزشی، دانشگاه آزاد اسلامی اردبیل

3 کارشناسی ارشد روان شناسی عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل

چکیده

زمینه و هدف: آموزش و پرورش از مهم‌ترین نهادهای جوامع است و سلامت اداری، شفافیت و پاسخگویی از عوامل اساسی موفقیت آن به شمار می‌روند. سوت‌زنی سازمانی اقدامی است که از طریق گزارش تخلفات، به شناسایی رفتارهای انحرافی و ارتقای سلامت سازمانی کمک می‌کند. هدف پژوهش حاضر، شناسایی ابعاد و مؤلفه‌های سوت‌زنی سازمانی در سازمان‌های آموزشی و ارائه الگوی پارادایمی آن با استفاده از نظریه داده‌بنیاد اشتراوس و کوربین است.

روش: این پژوهش از نظر ماهیت کیفی، از لحاظ هدف کاربردی و با رویکرد داده‌بنیاد اشتراوس و کوربین انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 15 نفر از مدیران و کارشناسان سازمان‌های آموزشی که به‌صورت هدفمند از میان کارکنان آموزش و پرورش منطقه هیر انتخاب شدند، گردآوری شد. داده‌ها با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند.

یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد سوت‌زنی سازمانی پدیده‌ای چندبعدی است که تحت تأثیر عوامل فردی، سازمانی و ساختاری شکل می‌گیرد. تعهد اخلاقی، مسئولیت‌پذیری کارکنان، حمایت مدیران، عدالت سازمانی، فرهنگ اخلاقی، قوانین حمایتی، محرمانگی اطلاعات و سازوکارهای ایمن گزارش‌دهی، مهم‌ترین عوامل مؤثر بر آن بودند. ایجاد بستر مناسب برای گزارش تخلفات و حمایت از گزارش‌دهندگان نیز می‌تواند به کاهش فساد اداری، افزایش شفافیت و تقویت اعتماد کارکنان منجر شود.

نتیجه‌گیری: نهادینه‌سازی سوت‌زنی سازمانی مستلزم ایجاد محیطی مبتنی بر اعتماد، عدالت، امنیت و حمایت سازمانی است تا کارکنان بتوانند بدون نگرانی از پیامدهای منفی، تخلفات را گزارش و در ارتقای سلامت اداری و حکمرانی مطلوب مشارکت کنند.

کلیدواژه‌ها

رفتار مثبت در سازمانهای آموزشی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 06 شهریور 1405

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار