تبیین سازوکارهای اثرگذاری رهبری آموزشی مدیران مدارس بر شمول سازمانی معلمان: مطالعه ای با رویکرد نظریه داده بنیاد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

رشته مدیریت آموزشی گروه مدیریت و برنامه ریزی درسی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

هدف این پژوهش تبیین سازوکارهای اثرگذاری رهبری آموزشی مدیران مدارس بر شمول سازمانی معلمان در بافت مدارس دولتی است. مطالعه حاضر با رویکرد کیفی و روش نظریه داده‌بنیاد به اجرا درآمد. میدان پژوهش مدارس دولتی منطقه ۱۵ شهر تهران بود و مشارکت‌کنندگان شامل معلمان با حداقل پنج سال سابقه تدریس بودند که به شیوه نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۰ نفر از معلمان گردآوری و سپس با رویکرد کدگذاری سه‌مرحله‌ای اشتراوس و کوربین تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد رهبری آموزشی مدیران از طریق مجموعه‌ای از سازوکارهای تعاملی و ساختاری ـ شامل ایجاد اعتماد حرفه‌ای، حمایت یادگیری‌محور، تسهیل مشارکت، بازخورد سازنده، توزیع مسئولیت‌ها، و تنظیم فرهنگ مدرسه مبتنی بر احترام و درگیرشدگی ـ موجب ارتقای شمول سازمانی معلمان می‌شود. شمول سازمانی در این مطالعه در قالب احساس تعلق حرفه‌ای، ادراک ارزشمندی نقش، امکان اثرگذاری بر تصمیمات آموزشی، و تجربه عدالت تعاملی بازنمایی شد. براساس مدل برآمده، رهبری آموزشی اثربخش در بستری از ارتباطات حرفه‌ای شفاف، حمایت مدیریتی پایدار و فرصت‌های مشارکت واقعی می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در تقویت شمول سازمانی ایفا کند و با تاثیرگذاری بر پدیده محوری، شرایط علی، راهبرد کنش تعامل، شرایط زمینه‌ای و شرایط مداخله‌گر و در سه حوزه سازمانی، فردی و آموزشی می‌تواند سبب افزایش شمول سازمانی معلمان شود. پیامدهای نظری و کاربردی نتایج برای سیاست‌گذاری آموزشی و توسعه حرفه‌ای مدیران مدارس مورد بحث قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها

رفتار مثبت در سازمانهای آموزشی
دوره 4، شماره 1
فروردین 1405

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار