هدف: پژوهش حاضر با هدف واکاوی عمیق تجارب زیسته معلمان مرد از طرح رتبه‌بندی حرفه‌ای در سه ساحت عدالت ادراک‌شده، هویت حرفه‌ای و انگیزش انجام شد. روش: این تحقیق، کیفی و از نوع پدیدارشناختی توصیفی است. جامعه تحقیق کلیه معلمان مرد شهر رشت در سال ۱۴۰۴ بود که از آن میان ۱۶ معلم که به شیوه هدفمند و متمرکز بر ملاک انتخاب شدند. اشباع نظری پس از مصاحبه دوازدهم حاصل و برای افزایش قابلیت اعتماد، چهار مصاحبه دیگر انجام شد. داده ها با مصاحبه نیمه‌ساختاریافته جمع‌آوری و با روش کولایزی تحلیل شد.
یافته‌ها: تحلیل به شناسایی ۳ مضمون اصلی و ۶ مقوله فرعی انجامید. مضمون نخست، «عدالت ناتمام»، بازتاب ادراک مشارکت‌کنندگان از فاصله میان وعده‌های طرح و تجربه آنان از اجرای آن بود. مضمون دوم، «استحاله هویت»، حکایت از احساس مشارکت‌کنندگان داشت که جایگاه حرفه‌ای آنان را به کارمندی اداری فروکاسته است. مضمون سوم، «انگیزه‌کُشی»، بیانگر تجربه ادراک‌شده آنان از تضعیف انگیزه درونی و جایگزینی آن با رقابتی ناسالم و بار بوروکراسی سنگین بود. همچنین، برخی مشارکت‌کنندگان وجوه مثبت طرح (مانند انگیزه برای توسعه حرفه‌ای) را نیز گزارش کردند.
نتیجه‌گیری: یافته‌ها بر پایه روایت مشارکت‌کنندگان تصویری از تجربه‌ای عمدتاً منفی، همراه با سرخوردگی و بی‌اعتمادی ارائه می‌دهند. این یافته‌ها بازتاب ادراک است و نه ارزیابی مستقل از اثربخشی سیاست یا سنجش مستقیم تغییر انگیزش. بر این اساس، پیشنهاد می‌شود سیاست‌گذاران با بازطراحی طرح رتبه‌بندی بر پایه اصول عدالت سازمانی، تقویت هویت حرفه‌ای و حمایت از انگیزش درونی معلمان، زمینه ارتقای بهزیستی حرفه‌ای و رفتار سازمانی مثبت آنان را فراهم آورند.
)