چرایی دشواری پیاده سازی مدیریت تغییر در مدارس: فراترکیبی از شواهد پژوهشی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران

2 Associate Professor, Department of Educational Sciences, Faculty of Literature and Humanities, Malayer University, Malayer, Iran

3 Department of Educational Sciences, Faculty of Literature and Humanities, Malayer University, Malayer, Iran

10.22098/pbeo.2026.21356.1134

چکیده

مقدمه و هدف: تغییر و تحول از ویژگی‌های اساسی سازمان‌های امروزی و از الزامات مهم توسعه و بهبود نظام‌های آموزشی محسوب می‌شود. با این وجود، اجرای موفق آن در مدارس با چالش‌های متعددی مواجه است که می‌تواند اثربخشی برنامه‌های تحول را کاهش داده و دستیابی به اهداف مورد انتظار را با مانع روبه‌رو سازد. بنابراین هدف پژوهش حاضر شناسایی، تلفیق و طبقه‌بندی نظام‌مند چالش‌های پیاده‌سازی مدیریت تغییر در مدارس بود.
روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش فراترکیب، بر اساس دستورالعمل گزارش‌دهی PRISMA و الگوی هفت‌مرحله‌ای سندلوسکی و باروسو (2007) انجام شد. داده‌های پژوهش از طریق جست‌وجوی نظام‌مند در پایگاه‌های اطلاعاتی Scopus، ERIC، ScienceDirect، SID و نورمگز گردآوری شد. همچنین، Google Scholar به‌عنوان منبعی تکمیلی برای شناسایی مطالعات مرتبطی که ممکن بود در جست‌وجوی پایگاه‌های اصلی بازیابی نشده باشند، مورد استفاده قرار گرفت. دامنه زمانی جست‌وجو، سال‌های 2010 تا 2026 میلادی و 1395 تا 1405 شمسی را دربر گرفت. پس از طی مراحل غربالگری و ارزیابی کیفیت مطالعات با استفاده از چک‌لیست برنامه مهارت‌های ارزیابی نقادانه (CASP)، در نهایت 42 مقاله واجد شرایط انتخاب و وارد فرایند تحلیل شدند.
یافته‌ها: نتایج تحلیل و تلفیق پژوهش ها منجر به شناسایی چهار مضمون فراگیر شامل :چالش‌های آمادگی برای تغییر، «چالش‌های همسوسازی سازمانی، چالش‌های راهبری و نهادینه‌سازی تغییر و چالش‌های زمینه‌ای شد. این مضامین در قالب 11 مضمون سازمان‌دهنده دسته‌بندی شدند.
بحث و نتیجه‌گیری: چارچوب مفهومی حاصل از این پژوهش می‌تواند به‌عنوان مبنایی برای سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و تدوین راهبردهای متناسب با بافت مدارس به کار گرفته شود و زمینه را برای کاهش موانع اجرای تغییر و ارتقای اثربخشی برنامه‌های تحول در نظام آموزشی فراهم آورد.

کلیدواژه‌ها