شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر مشارکت گروهی معلمان در تحقق سند تحول بنیادین آموزش و پرورش: یک پژوهش آمیخته (کمی-کیفی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 14655-889 تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد برنامه ریزی درسی، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.

3 گروه آموزش روان‌شناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران

4 استادیار، گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

10.22098/pbeo.2026.19077.1078

چکیده

زمینه و هدف: این پژوهش با هدف شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر مشارکت گروهی معلمان در تحقق سند تحول بنیادین آموزش و پرورش انجام شد.
داده‌ها و روش‌ها: روش پژوهش، ترکیبی و در دو مرحله کیفی و کمی اجرا گردید. در بخش کیفی، با استفاده از مصاحبه با معلمان دارای مدرک دکتری یا سابقه بیش از 15 سال تدریس در شهر اردبیل، پس از انجام 12 مصاحبه به اشباع نظری رسیده شد. در بخش کمی، عوامل استخراج شده از مصاحبه‌ها و مطالعات کتابخانه‌ای در قالب پرسشنامه طراحی شد و در میان 200 نفر از جامعه آماری 420 نفری با نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای توزیع گردید. روایی در بخش کیفی با سه‌سویه‌سازی، بازبینی و تأ‌یید مصاحبه‌شوندگان و پایایی با روش بازآزمون و توافق بین کدگذاران تأیید شد. در بخش کمی نیز روایی با ضریب نسبی 0.8 و پایایی با آلفای کرونباخ 0.957 تأیید گردید.
یافته‌ها: یافته‌ها با استفاده از تکنیک دلفی نشان داد که نه عامل اصلی شامل توانایی تشکیلاتی، دانش عمومی و تخصصی، تجربه شغلی، اعتمادسازی، خودمدیریتی، غنی‌سازی شغلی، نظام پاداش‌دهی، الگوسازی و سلامت جسمی و روانی، نقش مهمی در مشارکت گروهی معلمان دارند. در بخش کمی، با به‌کارگیری روش تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP)، وزن‌دهی و اولویت‌بندی این عوامل انجام شد که نتایج نشان داد غنی‌سازی شغلی، توانایی تشکیلاتی و سلامت جسمی و روانی به‌ترتیب بالاترین اولویت را در مشارکت گروهی معلمان دارند و نرخ سازگاری قضاوت‌ها در سطح مطلوب (کمتر از 0.1) تأیید گردید.
نتیجه‌گیری: نتایج نهایی با تأیید روایی و پایایی پرسشنامه، مشارکت گروهی معلمان در تحقق سند تحول بنیادین متأثر از 9 عامل اصلی است که در این میان غنی‌سازی شغلی، توانایی تشکیلاتی و سلامت جسمی و روانی بالاترین اولویت را دارند و نقش تعیین‌کننده‌ای در ارتقای کارایی مدارس ایفا می‌کنند. بر این اساس پیشنهاد می‌شود با کاهش ساختارهای سلسله‌مراتبی، توانمندسازی مدیران و فراهم‌سازی بسترهای مشارکت‌محور و حمایتی، زمینه تحقق مؤثرتر اهداف سند تحول بنیادین آموزش و پرورش فراهم شود.

کلیدواژه‌ها

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار