شناسایی عوامل موثر مشترک و اختصاصی بر تسهیم دانش در محیطهای شغلی (درمانی، مالی و حسابداری، آموزشی و تحقیقاتی و صنعتی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

2 استادیار گروه مدیریت دانشکده علوم انسانی، واحدمشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد،، ایران

10.22098/pbeo.2026.18839.1073

چکیده

زمینه و هدف:رفتار انسان در سازمانها ، بسیار پیچیده است چرا که تحت تاثیر عوامل متعددی از قبیل اقدامات مدیریتی، محیط رقابتی، و شرایط شغلی است . بروز رفتار تسهیم دانش از این قاعده مستثنا نیست و قصد رفتاری افراد تحت تاثیر عوامل مختلفی تغییر مییابد .هدف اصلی این پژوهش شناسایی عوامل عمومی و اختصاصی موثر بر تسهیم دانش در4 محیط شغلیدرمانی، مالی و حسابداری، آموزشی وتحقیقاتی و صنعتیاست.

روش:مقاله حاضر با روش تحلیل محتوای کیفی متون انجام شد. جامعه آماری شامل مقالات مختلف علمی داخلی و خارجی از سال های 2005 میلادی و 1390 شمسی تاکنون در زمینه تسهیم دانش است. 65 مقاله نهایی که به صورت مستقیم موضوع تسهیم را در محیطهای شغلی مورد پژوهش بررسی کرده بودند, وارد فرایند تحلیل شدند. برای افزایش اعتبار (روایی) و اعتمادپذیری (پایایی) تحلیل کیفی، بازبینی مکرر کدها انجام شد همچنین مقوله‌های استخراج‌شده با مبانی نظری و مدل‌های شناخته‌شده در حوزه تسهیم دانش مقایسه شد تا هم‌خوانی مفهومی آن‌ها بررسی گردد.

یافته‌ها:بررسی‌ها نشان داد 94 متغیر بر تسهیم دانش اثرگذارند؛ 14 متغیر مشترک که درهمه محیط‌ها مشاهده شده بودند، ، 17 متغیر در دو یا سه محیط گزارش شده و 63 متغیر اختصاصی هر محیط بودند.

نتیجه‌گیری:نتایج نشان می‌دهد تسهیم دانش بسته به نوع فعالیت و اهداف سازمانی متفاوت است و تحت تأثیر عوامل عمومی و اختصاصی قرار دارد. برخی عوامل مانند فرهنگ سازمانی در همه سازمان‌ها نقش دارند، در حالی‌که برخی دیگر وابسته به ویژگی‌های شغلی و شرایط تخصصی محیط کار هستند. برای مثال، همکاری مبتنی بر پزشکی شواهد در مراکز درمانییا حق ثبت اختراع در صنایع از عوامل اختصاصی محسوب می‌شوند. بنابراین، بهبود تسهیم دانش نیازمند شناسایی شرایط ویژه هر محیط شغلی و لحاظ آن در برنامه‌ریزی سازمانی است.

کلیدواژه‌ها