از آشفتگی شغلی تا هویت شغلی در دانش‌آموزان پسر: با نقش میانجی معنای زندگی و کاوش شغلی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مشاوره، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

2 کارشناس ارشد، گروه مشاوره، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

3 دانشجوی دکتری مشاوره، دانشکدة علوم‌تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

10.22098/pbeo.2026.19373.1081

چکیده

هدف: هدف این مطالعه بررسی نقش میانجی معنای زندگی و کاوش شغلی در رابطة بین آشفتگی شغلی و هویت شغلی دانش‌آموزان بود. روش: روش این مطالعه توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان پسر دورة دبیرستان شهرستان کرمانشاه (۵۵ هزار نفر) بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای 250 نفر از‌ آنها انتخاب شدند. داده‌ها با پرسشنامه‌های هویت شغلی (گوپتا و همکاران، ۲۰۱۵)، مقیاس آشفتگی شغلی (کرید و همکاران، ۲۰۱۵)، زمینه‌یاب کاوش شغلی (استامپف و همکاران، ۱۹۸۳) و پرسشنامة معنای زندگی (استگر و همکاران، ۲۰۰۶) جمع‌آوری و با استفاده از روش مدل معادلات ساختاری تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد که رابطة بین آشفتگی شغلی و هویت شغلی تحت تأثیر متغیرهای میانجیِ معنای زندگی و کاوش شغلی قرار دارد و این متغیرهای میانجی می‌توانند تا حدی تأثیر منفی آشفتگی شغلی بر هویت شغلی را تعدیل کنند. نتیجه‌گیری: این یافته‌ها بیانگر آن است که تقویت معنای زندگی و ارتقای فرایند کاوش شغلی می‌تواند به کاهش پیامدهای منفی آشفتگی شغلی و بهبود شکل‌گیری هویت شغلی در دانش‌آموزان کمک کند. بر این اساس، مداخلات مشاوره‌ای و آموزشی می‌توانند با تمرکز بر این دو مؤلفه، اثربخشی بیشتری در زمینة رشد شغلی نوجوانان رقم بزنند.

کلیدواژه‌ها